De boeken en boekentips van Berthold Gunster


Berthold Gunster GrootBerthold Gunster (1959) is grondlegger van het Omdenken. Als theaterregisseur maakte hij voorstellingen met buurtbewoners en daklozen; niet alleen Nederland, maar ook in Chicago, Madrid en de Oekraïne. In 1996 is hij gestart met de eerste Ja-maar Shows. Tegenwoordig verzorgt hij met een team van trainers en acteurs inspirerende shows en workshops in binnen- en buitenland.


Over zijn gedachtegoed schreef hij inmiddels zeven bestsellers: Ja-maar wat als alles lukt? (2005), Huh?! De techniek van het omdenken(2008), Omdenken (2010), Omdenken in relaties (2011), Ik ben oké, jij bent een sukkel (2011), Lastige kinderen? Heb jij even geluk(2012) en Omdenken is stom (2013). Ook ontwikkelde hij Omdenken - het kaartspel om spelenderwijs het omdenken onder de knie te krijgen. Berthold is getrouwd en heeft drie volwassen zoons.

 

De volgende boeken kan ik iedereen aanraden:

 

48

De 48 wetten van de macht van Robert Greene

Macht. Het klinkt als een abject woord. Iemand die ‘macht’ uitoefent over anderen, dat kan alleen maar slechte dingen voortbrengen. En laten we wel wezen: dat heeft het ook gedaan. Dankzij het feit dat in de loop der geschiedenis sommige mensen uitzonderlijk veel macht naar zich toe wisten te trekken, zijn miljoenen mensen van huis en haard verdrevenen, volledige volkeren vermoord en ontelbare onschuldigen gevangen gezet. Macht kan corrumperen en vernietigen. Moeten we ons dan afzijdig houden van het verschijnsel ‘macht’? Nee, natuurlijk niet. Juist niet. Des te meer reden om het nauwgezet te onderzoeken.

Precies dat is het wat Robert Greene doet in zijn in 1998 verschenen internationale bestseller The 48 Laws of Power. Voor iedereen die macht wil hebben, het wil begrijpen of zichzelf wel behoeden voor de mogelijkheid dat anderen macht over hem of haar uitoefenen is dit boek een magistrale gids.

Alleen al in Amerika zijn er meer dan 1 miljoen exemplaren van verkocht. Vele beroemdheden, waaronder 50 Cent, Jay-Z, Kanye West en Will Smith verklaarden expliciet fan van het boek te zijn. Kijk, dat zegt iets over zowel de inhoud als de leesbaarheid, nietwaar?!

Berthold Gunster, november 2013

Houd me vast Houd me vast van Sue Johnson

Over relaties zijn duizenden, wat zeg ik, tienduizenden boeken geschreven. Om over dit onderwerp iets volkomen nieuws te schrijven, lijkt dan ook per definitie onmogelijk. Is Sue Johson’s boek Houd me vast dan een uitzondering? Het antwoord is ja en nee. Nee, omdat de kern van haar boek klinkt als een open deur. Ja, omdat die open deur nogal eens gesloten is. Sue Johnson slaagt er namelijk in om een ogenschijnlijk cliché glans, inhoud en vooral (veel) diepte te geven. 

Wat is dat cliché? Dat relaties gebaat zijn bij veiligheid en geborgenheid; de wetenschap dat je als partners ‘gehecht’ bent aan elkaar. Je kan een relatie proberen te verbeteren door te kijken naar de manier waarop mensen met elkaar communiceren (en dat is uiteraard zinvol, waardevol, belangrijk), maar als je geen oog hebt voor onderliggende gevoelens van onveiligheid, is elke poging de communicatie te verbeteren een lapmiddel. Houd me vast is dan ook een aanrader voor iedereen die zich vertwijfelt afvraagt wat er in een relatie nou precies misgaat. Waarom praten niet lijkt te werken. In veel gevallen is namelijk niet de communicatie, maar een onderliggend gebrek aan veiligheid en hechting het probleem. Sue Johnson laat op een warme en liefdevolle manier zien, hoe je in een relatie dat fundament kunt leggen. En ook welke consequentie je moet trekken als het er niet is en ook niet zal komen.

Berthold Gunster, oktober 2013

 

The wisdom of crowds The wisdom of crowds

Aan het begin van de 20ste eeuw streden twee visies op de vraag hoe de samenleving georganiseerd zou moeten worden om voorrang: totalitarisme versus democratie. Nu weten we welke denkrichting gewonnen, maar destijds waren de democratische krachten broos en kwetsbaar, terwijl fascistische en communistische regimes door velen als modern en daadkrachtig beschouwd werden. Liever de macht in handen leggen van enkele uitverkoren deskundigen, die op intelligente en eerlijke wijze leiding aan het volk zouden geven, dan het amorfe en zwakke systeem van overleg tussen meerdere partijen. 

Dat het democratisch systeem uiteindelijk gewonnen heeft, is geen kwestie van toeval of dom geluk. Uiteindelijk, zo betoogt James Surowiecki in zijn magistrale boek ‘The wisdom of crowds’, weten velen samen namelijk veel meer en komen zij ook tot betere besluiten dan een handjevol deskundigen. Hoe intelligent ze ook mogen zijn. Met smakelijke anekdotes, wetenschappelijk onderzoek en een helder betoog maakt Surowiecki de ondertitel van zijn boek, ‘Why the Many are Smarter Than the Few and How Collective Wisdom Shapes Business, Economics, Society and Nations’, dan ook meer dan waar. Een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd in het vraagstuk van de collectieve intelligentie.

Berthold Gunster, september 2013

 

Hier word je slimmer van Hier word je slimmer van

De afgelopen decennia hebben waardevolle wetenschappelijke inzichten ons dagelijks taalgebruik verrijkt; denk daarbij aan begrippen als win-win-situatie, placebo-effect en drogreden. John Brockman, publicist en oprichter van de ‘Reality Club’, vroeg aan een groot aantal wetenschappers of zij een woord wilden nomineren, waarvan zij vonden dat het ons gemeenschappelijk taalgebruik zou moeten verrijken. Om de nominatie te onderbouwen zouden ze maximaal 2 pagina’s tekst mogen gebruiken. 
Maar liefst 150 gerenommeerde wetenschappers waaronder Richard Dawkins, Steven Pinker en Daniel Kahneman gaven gehoor aan Brockman’s oproep. Het leidde tot het boek Hier word je slimmer van, een bonte verzameling van wetenschappelijk inzichten en filosofische pareltjes. Ik zou zeggen, leg ‘m naast je bed en lees elke dag een stuk of drie bijdragen voor het slapen gaan. Leuk, boeiend en zeker tot (na)denken stemmend.

Berthold Gunster, augustus 2013

 

Intuitie

Intuïtie

Tot voor kort klonk het woord intuïtie als een geitenwollensokkenbegrip. Intuïtie associeerde vooral met onderbuikgevoel, vaag, irrationeel. Kortom een gebied dat zich aan de logica leek te onttrekken. Gelukkig is er wat dat betreft veel ten goede veranderd. Op wetenschappelijk gebied is er de laatste jaren veel en uitputtend onderzoek gedaan naar wat intuïtie is, hoe het werkt en hoe we het in het (dagelijks) leven eigenlijk voortdurend gebruiken.

Eén van de meest inspirerende boeken op dit gebied is dat van Malcolm Gladwell, eenvoudigweg getiteld ‘Intuïtie’. Een aanrader voor iedereen die wil weten wat ‘weten zonder te weten’ (zoals Gladwell intuïtie definieert) precies betekent. Gladwell’s boek is niet alleen inhoudelijk goed onderbouwd en overtuigend in zijn betoog, het is ook nog eens een uiterst smakelijk en vlot geschreven.

Berthold Gunster, juli 2013

 

De weg van de minste weerstand

De weg van de minste weerstand

Je hebt soms van die boeken, die komen precies op het goede moment. Komen ze eerder, dan begrijp je ze niet. Komen ze later, dan hebben ze alle zeggingskracht verloren te hebben. Robert Fritz’ boek The Path of Least Resistance had wat dat betreft op geen beter moment kunnen komen.

Waar gaat het boek over? Het antwoord is simpel. Fritz beschrijft het verschil tussen het creatieproces (een eindresultaat creëren) en de probleemoplossende houding (iets weg willen werken, namelijk een probleem).  In theorie is dit verschil uiterst simpel (doe je iets omdat je iets wél wilt of doe je iets omdat je iets niet wilt), in de praktijk is dat verschil razend ingewikkeld.

Voor mij kwam het boek op exact het goede moment, omdat ik als theaterregisseur het creatieproces van binnenuit kende, maar als (beginnend) ondernemer en als privépersoon er nauwelijks gebruik van maakte. Door het boek kon ik mijn ervaringen als regisseur vertalen naar de rest van mijn leven. Op de lange termijn is Fritz’ boek zelfs één van de pilaren gebleken waarop mijn eigen gedachtegoed zich heeft ontwikkeld. Wie vooral bezig is met wat hij niet wil, staat immers in de ja-maar-stand, wie bezig is met wat hij wél wil, staat in de ja-en-stand.

Berthold Gunster, juni 2013